بررسی برنامة درسی اخلاق‌محور دبستان‌های ژاپن نمونه‌ای برای بهبود تربیت اخلاقی در ایران

نویسندگان

1 استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکدة علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشجوی دکتری برنامة درسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.48310/pma.2023.3328
چکیده

گسترۀ تربیت تمامی شئون وجود آدمی را در برمی‌گیرد و اخلاق یکی از حیطه‌ها و ساحت‌های تربیت به شمار می‌آید که در هم تنیدگی فرایند تربیت و اخلاق گاهی موجب همسان پنداشتن این دو حوزه شده است. هدف پژوهش حاضر بررسی برنامۀ درسی تربیت اخلاقی در دبستان‌های ژاپن به منظور ارائۀ نمونه‌ای برای برنامۀ درسی مبتنی بر اخلاق در مدارس ایران است.  روش پژوهش، تحلیلی-اسنادی با بهره‌گیری از اسناد و مدارک معتبر چاپی و برخط است. نتیجۀ پژوهش نشان داد دانش اخلاقی متکفل بیان ارزش‌ها و ضد ارزش‌ها و خوبی‌ها و بدی‌ها است، در حالی‌ که تربیت اخلاقی شامل عرصه‌های شناختی، عاطفی و رفتاری است و نتیجۀ آن درونی‌شدن ارزش‌های اخلاقی و شکل‌گیری پایدار شخصیت انسان است. در ژاپن برنامۀ درسی مبتنی بر تربیت اخلاقی و در ایران دانش اخلاقی مورد توجه  قرار گرفته است. همچنین، تربیت اخلاقی در ژاپن نه‌تنها فضیلت و اخلاق فردی را شامل می‌شود، بلکه با آموزش شهروند ملی و جهانی نیز مرتبط است، به‌نحوی‌که از دانش‌آموزان انتظار می‌رود که با یادگیری درزمینۀ تربیت اخلاقی، قادر به سازگاری با محیط اجتماعی، توانایی تفکر و تصمیم‌گیری مستقل و عمل مؤثر شوند.با توجه به اسناد بالادستی در ایران، که توجه به خود، دیگران، طبیعت و خداوند مورد نظر قرار گرفته است، می‌توان از تجربۀ برنامۀ درسی مبتنی بر اخلاق ژاپن برای تخقق اسناد بالادستی بهره گرفت.