فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

معدن زغال‌سنگ کوچک- علی جنوبی در سازند هجدک با سن ژوراسیک میانی در حوزه زغالی ایران مرکزی، 65 کیلومتری جنوب‌غرب شهر طبس واقع‌شده است. غلظت عناصر اصلی و خاکی نادر در نمونه‌های زغال‌سنگ و شیل‌های زغالی توسط روش طیف‌نگاری فلوئورسانس پرتو ایکس و طیف‌سنجی پلاسمای جفت‌شده القایی بررسی‌شد. همبستگی مثبت بین عناصر خاکی نادر با SiO2، K2O، Al2O3، TiO2، همبستگی بسیار ضعیف عناصر خاکی نادر با SO3 و همبستگی منفی عناصر خاکی نادر با CaO و پایین‌بودن غلظت P2O5 (0001/0≥  P2O5%) در نمونه‌های مورد بررسی، بیانگر منشأ آواری (کائولینیت و ایلیت) برای عناصر خاکی نادر است. مقادیر عناصر خاکی نادر در نمونه‌های مورد بررسی بین ppm 54/69 - 06/113 با میانگین ppm 94/127 بیشتر از میانگین جهانی زغال‌سنگ‌ها‌ست. در نمونه‌های مورد‌ بررسی، مقادیر عناصر خاکی نادر سبک بیش از عناصر خاکی نادر سنگین است. این ویژگی متأثر از بیشتر‌بودن غلظت عناصر خاکی نادر سبک در کانی‌های اولیه است. نتایج داده‌های ژئوشیمیایی نشان می‌دهد که تمرکز عناصر خاکی نادر در زغال‌سنگ تحت‌تأثیر ورود ذرات تخریبی حاصل از فرسایش به حوزه زغالی بوده است.