بررسی خواص سیتوتوکسیک و ضدباکتریایی Symbiodinium sp. جدا و خالص شده از شقایق دریایی Stichodactyla haddoni در خلیج‌های فارس و عمان

نویسندگان

1 دانشیار گروه زیست‌شناسی دریا، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران

2 دکتری زیست‌شناسی دریا، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

3 استاد گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه قم، قم، ایران

4 استاد گروه زیست‌شناسی دریا، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

doi
10.22124/japb.2021.18141.1401
چکیده

روابط همزیستی نقش مهمی در اکوسیستم‌های دریایی دارد. در میان همزیست‌ها، محصولات شیمیایی دینوفلاژله‌های دریایی توجه زیست‌شناسان و بوم‌شناسان را به دلیل وجود منابع غنی از متابولیت‌های ثانویه فعال به خود جلب کرده است. هدف از این پژوهش بررسی سیتوتوکسیک و فعالیت ضدباکتریایی عصاره Symbiodinium sp. جداسازی و خالص شده از Stichodactyla haddoni در مناطق خلیج‌های فارس و عمان و همچنین کشت Symbiodinium sp. بوده است. نمونه‌برداری شقایق‌های دریایی طی دو فصل تابستان و زمستان انجام شد و Symbiodinium sp. به روش هموژنیزه کردن جداسازی، سپس کشت و عصاره‌گیری شد. سپس خاصیت سیتوتوکسیک با روش BST ارزیابی شد. همچنین اثر عصاره‌ها بر باکتری‌های بیماری‌زای انسانی Escherichia coli و Staphylococcus aureus بررسی شد. نتایج نشان داد که بیشترین خاصیت سیتوتوکسیک عصاره در آزمایشگاه طی 24 و 72 ساعت با کمترین LC50 (به ترتیب 179/0 و 075/0 میلی‌گرم در میلی‌لیتر) در تابستان چابهار دیده شد. مقایسه خاصیت ضدباکتریایی نیز نشان داد که بیشترین قطر هاله تشکیل شده مربوط به زمستان جزیره قشم بود، اما مقدار آن از هاله پنی‌سیلین کمتر بود. به طور کلی، بررسی عصاره‌های متانولی خاصیت ضدباکتریایی نشان نداد، در حالی که دارای اثرات کشنده بر لارو آرتمیا بودند. از این رو، Symbiodinium sp. می‌تواند به عنوان یک دینوفلاژله سیتوتوکسیک مورد آزمون‌های اختصاصی‌تر ضدسرطان و ضدتومور قرار گیرد.