زمین‌ شیمی کانسار منگنز جون‌ آباد، شمال خاش، استان سیستان و بلوچستان

نویسندگان

1 دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال

3 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال

doi
10.22067/econg.v11i1.52594
چکیده

کانسار منگنز جون‌آباد در 16 کیلومتری جنوب‌‌شرق روستای جون‌آباد در شمال خاش و از لحاظ پهنه‌بندی رسوبی- ساختاری در بخش میانی زون فلیشی شرق ایران واقع‌شده است. سنگ میزبان لایه‌های منگنز در این کانسار، شیل‌های قرمز‌رنگ است که در قسمت‌های بالایی و به‌‌صورت بین‌لایه‌ای یا به‌‌صورت آغشتگی، کانی‌سازی منگنز در آنها دیده می‌شود. هندسه ماده معدنی به‌صورت لایه‌ای شکل و اغلب هم‌‌شیب و همراه با واحدهای دربرگیرنده (شیل‌های قرمز‌رنگ) است. شیمی عناصر اصلی، نسبت‌های Mn:Fe، Si:Al و وجود ضرایب همبستگی مثبت بین Al2O3، TiO2 و Fe2O3 نشان‌دهنده تأثیر هم‌زمان فرایندهای گرمابی در محیطی کم‌عمق همراه با ورود مواد آواری خاکی از جنس مافیک به درون حوضه رسوبی در محل شکل‌گیری کانسار است. نمودارهای عناصر فرعی، همگی بر محتوای پایین کانسنگ از عناصری همچون Ni، Cu و Co دلالت دارند که نمایانگر قرارگیری کانسار در محدوده کانسارهای با منشأ گرمابی است. نسبت‌های Co:Ni، Co:Zn، LREE:HREE، غنی‌شدگی عناصر LREE نسبت به عناصر HREE و آنومالی‌های منفی Ce نیز بیانگر نقش سیال گرمابی کانه‌دار در این کانسار است. الگوی پراکندگی عناصر نادر خاکی برای این کانسار، همخوانی زیادی با الگوی توزیع عناصر نادر خاکی در کانسارهای با منشأ گرمابی دارد.