فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بی‌هنجاری‌های بارشی به‌ویژه خشکسالی و تغییرات آن از مورد توجه‌ترین موضوعات اقلیم‌شناسی است. مطالعه حاضر باهدف ناحیه‌بندی رخدادهای خشکسالی و ارزیابی روند تغییرات گستره آن در مقیاس‌های زمانی سالانه، فصلی و ماهانه انجام پذیرفت. به این منظور از داده‌های بارش ماهانه EAR5 و شاخص خشکسالی RAI بهره گرفته شد. برای استخراج خوشه‌های مکانی و روند تغییرات آنها، از تحلیل خوشه‌ای سلسله مراتبی مبتنی بر فاصله همبستگی - ادغام وارد و آزمون من‌کندال و شیب‌خط رگرسیونی استفاده گردید. تعداد خوشه‌های مکانی (نواحی) هم‌رخداد خشکسالی در فصل و ماه‌های بارشی نسبت به ماه‌های کم‌بارش مانند فصل تابستان، وسیع‌ و همگن‌‌تر است. نواحی مشخص جغرافیایی -اقلیمی مانند: جنوب شرق، مرکز، شمال غرب و غرب -جنوب غرب، در بیشتر زمان‌ها دیده می‌شود. تغییرات خشکسالی سالانه در هیچ یک از نواحی روند معنی‌داری نشان نمی‌دهد که این می‌تواند از تضاد درون فصلی و ماهانه در روند تغییرات خشکسالی باشد. به‌طوری‌که در فصل زمستان و بهار (دوره اصلی بارش کشور) روند افزایشی و در مقابل در فصل پاییز، روندی کاهشی خشکسالی مشاهده شد. در مقیاس ماهانه نیز مشهودترین روند افزایشی در دو ماه اصلی بارش کشور یعنی ژانویه، مارس و کاهشی در ماه نوامبر رخ‌داده است. نتایج پژوهش می‌تواند گویای جابه‌جایی زمانی بارش یا تغییر رژیم بارش کشور باشد