مدل سازی هندسی میان بارهای سیال به منظور پیش بینی ویژگیهای ریزدماسنجی (مطالعه موردی: کانسار سرب و روی مهدی آباد)
نویسندگان
1 دانشگاه یزد
2 دانشگاه یزد
3 دانشگاه یزد
doi
10.22067/econg.v11i1.66558چکیده
امروزه، روشهای گوناگونی برای اکتشاف کانسارها و نهشتههای معدنی مورد استفاده قرار میگیرد. یکی از روشهای در حال گسترش برای اکتشاف کانسارها، منابع زمینگرمایی و مخازن نفت و گاز، استفاده از میانبارهای سیال است. بررسیهای مختلفی از قبیل سنجش دما، فشار، شوری و ویژگی و فازهای سیالهای مختلف در زمینه میانبارهای سیال قابل انجام است. در این پژوهش، با استفاده از مدلسازی هندسی میانبارهای سیال، ویژگیهای ریزدماسنجی آنها بررسیشده و اطلاعات مربوط به میانبار سیال از طریق نمودارهای فشار، دما و شوری استخراجشده است. یکی از مؤلفههایی که در مطالعه میانبارهای سیال مورد بررسی قرار میگیرد، شکل و هندسه میانبار سیال است که فعالیت انجام شده در این زمینه به تخمین درجه پُرشدگی میانبارهای سیال در حالت سهبعدی منجرشده است و میتوان به کمک آن، بدون فعالیتهای زمانبر و هزینهبر گرمایش و سرمایش، اطلاعاتی مفید در زمینه دما، فشار، میزان شوری و عمق تشکیل بهدست آورد. در این پژوهش، کانسار سرب و روی مهدیآباد بهعنوان مطالعه موردی انتخابشده است. پس از تهیه مقاطع دوبر صیقل مناسب برای بررسی میانبارهای سیال و عکسبرداری بهصورت دوبعدی از مقاطع، با اندازهگیری مساحت کل، حباب و لکه میانبار سیال و با محاسبه بعد سوم میانبار سیال، درجه پرشدگی بهصورت دوبعدی و سهبعدی محاسبهشد. سپس با انتخاب مدل مناسب سهبعدی میانبار سیال بسته به هندسه آن (که از نوع شش ضلعی هرمی و بیضیگون بود)، درجه پرشدگی حالت دوبعدی (سطحی) بهحالت سهبعدی (حجمی) تبدیلشد که نتایج مدل محاسباتی با خروجیهای مدل هندسی دارای همخوانی بالایی بوده و نسبت درجه پرشدگی دوبعدی به سهبعدی، در مدل محاسباتی و هندسی بهترتیب برابر 75/0 و 77/0 است. در کانسار سرب و روی مهدیآباد، مدلسازی سهبعدی هندسی نمونههایی از میانبارهای سیال مشخصکرد که میانبارهای سیال با درجه پرشدگی فاز گازی تقریبی 25% و چگالی بین 65/0 تا 8/0 گرم بر سانتیمتر مکعب، دارای دمای یکنواختی بین 100 تا 200 (دمای میانه 150) درجه سانتیگراد، فشار بین 400 تا 500 اتمسفر، دمای سازندی بین 250 تا 350 درجه سانتیگراد، شوری بین 10 تا 15 درصد معادل نمک طعام و عمق تشکیل بین 150 تا 200 متر است که سازگاری مناسبی با نوع کانسارهای مشابه سرب و روی مهدیآباد دارد.
