مطالعه ساختار شیمیایی خار دمی سفره‌ماهی Hemitrygon bennettii با هدف استخراج هیدروکسی آپاتیت

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم زیستی دریا، پژوهشکده علوم دریایی، پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی، تهران، ایران

2 استادیار گروه علوم زیستی دریا، پژوهشکده علوم دریایی، پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی، تهران، ایران

3 استادیار گروه علوم زیستی دریا، پژوهشکده علوم دریایی، پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی، تهران، ایران

doi
10.22124/japb.2021.14555.1350
چکیده

مطالعه حاضر با هدف بررسی ساختار شیمیایی خار دمی سفره‌ماهی Hemitrygon bennettii (Muller and Henle, 1841) به عنوان گزینه‌ای مناسب برای استخراج هیدروکسی آپاتیت صورت پذیرفت. برای این منظور، ساختارسنجی خار دمی ماهیان صید شده از جنگل‌های حرا خلیج چابهار در دو حالت کلسینه (پخته شده در حرارت بالا) و غیرکلسینه به انجام رسید. از روش‌های طیف‌سنجی رامان و پلاسمای جفت شده القایی به ترتیب برای سنجش ترکیبات شیمیایی خارها و غلظت عناصر استفاده شد. قوی‌ترین قله در طیف‌های رامان خارهای کلسینه و غیرکلسینه مربوط به پیک 962 بر سانتی‌متر (فسفات آپاتیتی) بود که ناشی از ارتعاش کششی متقارن یون‌های فسفات چهاروجهی است. هیدروکسی جذب سطحی شده نیز پیک‌هایی را در محدوده 3500-3400 بر سانتی‌متر در خارهای کلسینه و غیرکلسینه نشان داد. در خارهای غیرکلسینه، پیک‌های مربوط به گروه‌های عمده ترکیبات آلی در محدوده 3050-2700 و 1500-1300 دیده شد که به ترتیب مربوط به ارتعاشات کششی و خمشی گروهای CH، CH2 و CH3 مربوط به ترکیب‌های آلی است. در محدوده 1800-1200 نیز پیک‌های عمده مربوط به آمین پروتئین‌ها مشاهده شد. وجود مقادیر نسبتا بالای دو عنصر سدیم و منیزیم در ساختار این خار (در مقایسه با اغلب منابع طبیعی دیگر به کار رفته در استخراج هیدروکسی آپاتیت) می‌تواند زیست‌سازگاری هیدروکسی آپاتیت استخراج شده از آن‌ها را تقویت کند.