ارتباط دگرنهادی قلیایی و کانی سازی عناصر Ti-REE-U(Th) در منطقه معدنی ساغند، ایران مرکزی
نویسندگان
1 شهید بهشتی
2 شهید بهشتی
3 شهید بهشتی
4 سازمان انرژی اتمی ایران
doi
10.22067/econg.v10i2.61553چکیده
منطقه معدنی ساغند بخشی از پهنه زمینساختی کاشمر- کرمان در خرده قاره ایران مرکزی است که در استان یزد واقعشده است. کانسار Ti-REE-U(Th) دگرنهادی ساغند، در مجاورت توده گرانیتوئیدی زریگان و در مجموعهای از سنگهای نفوذی نیمه عمیق دیوریتی- کوارتزدیوریتی تشکیلشده است. تحول زمانی دگرنهادی از مبدأ سنگهای میزبان، بهسمت دگرنهادهای آلبیتی، آمفیبولی و در نهایت دگرنهاد فلوگوپیتی توسعه پیداکرده است که با رگه- رگهچه های اپیدوت± کلریت± کوارتز± کلسیت قطع شدهاند. کانههای اصلی کانسار ساغند، ایلمنیت، دیویدایت، برانریت، روتیل و اسفن هستند که در دگرنهادهای آمفیبولی- آلبیتی نهشته شدهاند. سیال دگرنهادکننده منشأ تفریق ماگمایی دارد که در آغاز اکسیده و بهشدت قلیایی بوده و برای نهشت آلبیت و حمل و مجموعهسازی U و REEها بسیار مناسب بوده است. تفسیر ویژگیهای زمین شیمیایی عناصر U، Th و REE در سنگهای دگرنهادی کانهزایی شده، سنگهای مادر و گرانیتهای مجاور کانسار و نیز نبود شواهدی از نفوذ ماگماهای کربناتیتی یا آلکالن در محدوده کانسار، بیانگر وجود ارتباط میان دگرنهادی و کانهزایی با ماگماتیسم گرانیتوئیدی کالکآلکالن در منطقه است.