بررسی ساختار ژنتیکی جمعیت دهان‌گرد دریای خزر (Caspiomyzon wagneri Kessler, 1870) در رودخانه شیرود در فصل‌های بهار و پاییز با روش مولکولی ریزماهواره

نویسندگان

1 دکتری زیست‌شناسی دریا، گروه زیست‌شناسی دریا، دانشکده علوم دریایی و اقیانوسی، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران

2 دانشیار گروه زیست شناسی دریا، دانشکده علوم دریایی و اقیانوسی، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران

3 استاد موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، تهران، ایران

4 دانشیار گروه علوم دامی، دانشکده علوم دامی و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

5 دانشیار گروه زیست شناسی دریا، دانشکده علوم دریایی و اقیانوسی، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران

doi
10.22124/japb.2020.14192.1343
چکیده

در این پژوهش تنوع ژنتیکی دهان‌گرد دریای خزر در رودخانه شیرود توسط نشانگر ریز‌ماهواره مورد مطالعه قرار گرفت. برای این منظور، از بافت نرم باله پشتی و دمی 67 قطعه ماهی بالغ از رودخانه شیرود در دو فصل پاییز 1395 و بهار 1396 نمونه‌برداری شد. استخراج DNA ژنومی به روش استات آمونیوم و واکنش زنجیره‌ای پلی‌مراز (PCR) با استفاده از 10 جفت آغازگر صورت گرفت. کمیت و کیفیت DNA با استفاده از روش‌های اسپکتروفتومتری و الکتروفورز افقی ژل آگاروز 1 درصد بررسی و رنگ‌آمیزی با روش نیترات نقره انجام شد. نتایج نشان داد که 6 جفت از آغازگرها چندشکل و 4 جفت تک‌شکل بودند. میانگین کل آلل‌های واقعی و موثر در ماهیان مولد پاییزه به ترتیب 66/2 و 88/1 و در ماهیان مولد بهاره 16/3 و 06/2 بود. همچنین هتروزیگوسیتی مشاهده شده و مورد انتظار در ماهیان مولد پاییزه به ترتیب 101/0±239/0 و 116/0±363/0 و در ماهیان مولد بهاره 110/0±374/0 و 093/0±434/0 محاسبه شد. در بررسی تعادل هاردی- واینبرگ (H-W)، بیشتر لوکوس‌ها خارج از تعادل بودند (05/0>P). میزان Fst و Rst به دست آمده بر اساس آزمون AMOVA، به ترتیب 153/0 و 200/0 بود که دارای اختلاف معنی‌داری بود (01/0>P). نتایج به دست آمده از این پژوهش نشان داد دو جمعیت مجزا از لحاظ ژنتیکی در رودخانه شیرود وجود دارد که در باسازی ذخایر آن باید توجه لازم را به کار گرفت.