فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شگ‌ماهی Alosa braschnikowi دارای بیشترین فراوانی در خزر جنوبی است و یک گونه اقتصادی و ارزشمند به شمار می‌آید. ویژگی­های خون­شناسی ماهیان یکی از با ارزش­ترین شواهد مراحل فیزیولوژیک ماهیان است. برای ارزیابی اثرات سن، جنس و مراحل تولیدمثلی روی شاخص‌های خونی، ایمنی و هورمونی شگ­ماهی، 37 قطعه ماهی در ساحل رودسر در بهمن و اسفند 1396 و فروردین، اردیبهشت و آبان 1397 به طور تصادفی صید شد. پس از صید، از ماهیان خون‌گیری شد و بعد از  اندازه­گیری شاخص‌های خونی، ایمنی و هورمونی، ماهیان بر اساس جنسیت، رده سنی (3، 4 و 5 سال) و مرحله تولیدمثلی (قبل، هنگام و بعد از تخمریزی) با یکدیگر مقایسه شدند. نتایج نشان داد که بین جنس نر و ماده تقریبا در هیچ یک از شاخص‌های خونی، ایمنی و هورمونی اختلاف معنی­دار مشاهده نشد (05/0P>) و تنها ائوزینوفیل و تستوسترون دارای اختلاف معنی‌دار آماری بودند (05/0p <). در مقایسه بین سنین مختلف نیز، میزان گلبول­های قرمز، هموگلوبین، هماتوکریت، کورتیزول و MCHC دارای اختلاف معنی­دار بود (05/0p <) و شاخص‌های دیگر اختلاف معنی­دار آماری نداشتند (05/0P>). مقایسه مراحل مختلف تولیدمثلی اختلاف معنی­داری را در بیشتر شاخص‌ها نشان داد. به طور کلی، شاخص­های خونی، ایمنی و هورمونی این ماهی متاثر از جنسیت نبود، اما سن روی تعدادی از شاخص­ها موثر بود و مراحل تولیدمثلی نیز روی بیشتر شاخص­ها تاثیر به سزایی داشت.