ارزیابی فعالیت ضدباکتریایی و ضدبیوفیلمی فازهای استخراج شده از مایع سلومی توتیای دریایی نقب‌زن (Echinometra mathaei)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری شیلات- عمل‌آوری فرآورده‌های شیلاتی، گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران.

2 استاد گروه فرآوری محصولات شیلاتی، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران

3 دانشیار گروه زیست‌شناسی، دانشکده شیمی و علوم و فن‌آوری دارویی، دانشگاه پالرمو، پالرمو، ایتالیا

4 دانشیار گروه فرآوری محصولات شیلاتی، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران

doi
10.22124/japb.2020.14227.1345
چکیده

خارپوستان دریایی از جمله توتیاهای دریایی به دلیل زندگی در محیط­های کم‌عمق که واجد شرایط مناسب برای رشد میکروب­ها است از توانایی بالایی در حفظ بقای خود برخوردار هستند. با توجه به چنین ویژگی‌های منحصر به فردی، توجه زیادی به خالص­سازی و شناسایی انواع مولکول‌های زیست­فعال به ویژه پپتیدهای ضدمیکروبی شده است. به همین سبب، در مطالعه حاضر مایع سلومیک توتیای دریایی نقب­زن (Echinometra mathaei) به عنوان فراوان‌ترین گونه توتیای دریایی خلیج فارس مورد بررسی قرار گرفته است و با استفاده از حلال، دو فاز آبی و آلی از سلول­های سلوموسیت جداسازی شدند. نتایج آزمایش انتشار از دیسک و حفره در محیط آگار نشان داد که فاز آلی خاصیت ضدباکتریایی قوی­تری داشت که می‌تواند به محتوای پروتئینی آن­ مربوط باشد. فاز آلی در غلظت‌های بالاتر از 5/12 میلی‌گرم در میلی‌لیتر باعث مهار کامل بیوفیلم باکتری و غلظت 100 میلی‌گرم در میلی‌لیتر نیز موجب تخریب کامل آن شد. فاز آلی فاقد فعالیت همولیتیک در غلظت 100 میلی‌گرم در میلی‌لیتر بود و حتی بر همولیز گلبول­های قرمز خون توسط باکتری‌ها نیز اثر بازدارندگی داشت. با توجه به نتایج به دست آمده، پیشنهاد می­شود فاز آلی استخراج شده از سلوموسیت توتیای دریایی نقب­زن برای استخراج و شناسایی ترکیبات ضدمیکروبی مورد توجه قرار گیرد.