اثر تاریخ کاشت بر عملکرد اکوتیپ‌های زعفران درشرایط اقلیمی خاش

نویسندگان

1 استادیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی بلوچستان، ایرانشهر، ایران.

2 استادیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان جنوبی، بیرجند، ایران.

3 استادیار، بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی بلوچستان، ایرانشهر، ایران.

doi
10.22077/jsr.2025.9379.1277
چکیده

این پروژه به منظور بررسی اثر تاریخ کاشت بر عملکرد اکوتیپ‌های مهم زعفران کشور به صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار و در ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خاش، استان سیستان و بلوچستان به مدت سه سال زراعی اجرا گردید. سطوح مختلف تاریخ کاشت شامل 20 مرداد، 5 شهریور، 20 شهریور و 5 مهر ماه سال 1394، 1395 و 1396 و اکوتیپ‌های مورد بررسی شامل سه اکوتیپ تایباد، قاین و بیرجند بود. در طول رشد مراقبت‌های زراعی از قبل آبیاری، وجین علف‌های هرز، توزیع کود انجام شد. یادداشت‌برداری‌های لازم شامل وزن تر و خشک کلاله و خامه، وزن خشک پرچم و تعداد گل در متر مربع در سه سال 1394، 1395 و 1396 در هر کرت با حذف دو خط حاشیه و 5/0 متر از طرفین خطوط انجام پذیرفت. پس از محاسبه عملکرد و جمع‌آوری داده‌ها تجزیه واریانس با نرم‌افزار آماری  SPSSو مقایسه میانگین‌ها به روش دانکن با سطح احتمال 1 درصد انجام شد. نتایج سه ساله آزمایش نشان داد که اثر برهمکنش اکوتیپ × تاریخ کاشت برروی عملکرد وزن تر کلاله و خامه عملکرد پرچم، تعداد گل و عملکرد کلاله و پرچم خشک در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار گردید. با مقایسه میانگین عملکرد داده‌های سه سال مشخص شد که بیشترین عملکرد خشک کلاله و خامه، عملکرد خشک پرچم، عملکرد تر کلاله و خامه و تعداد گل در هکتار در تیمار برهمکنش تاریخ کاشت 20 شهریور × اکوتیپ بیرجند حاصل گردید. بنابراین تاریخ کاشت 20 شهریور و اکوتیپ بیرجند جهت کشت در شهرستان خاش و شرایط مشابه قابل توصیه است.