ژئوشیمی و کانی‌ شناسی گدازه‌ های بازیک زئولیت‌ دار محدوده بومهن- رودهن، شرق تهران

doi
10.22067/econg.v9i2.49478
چکیده

شمالشرق تهران در محدوده بومهن و رودهن سنگ‌هایی با ترکیب الیوین بازالت در بین سازند کرج برون‌زد دارند که در حفرات و شکستگی‌های آن کانی‌های زئولیت فیبری‌شکل تشکیل شده است. بنابراین سن این سنگ‌ها، ائوسن میانی تا بالایی در نظر گرفته می‌شود. این سنگ‌ها دارای بافت‌های هیالو میکرولیتی پورفیری و گلومروپورفیری هستند که درشت‌بلورهای آن را پلاژیوکلاز‌، کلینوپیروکسن و الیوین ایدنگسیتی‌شده تشکیل می‌دهد. نتایج آنالیز الکترون میکروپروب فنو‌کریست‌های پلاژیوکلاز ترکیب لابرادوریت تا بیتوونیت و پیروکسن ترکیب اوژیت- دیوپسید را نشان می‌دهد. دمای تبلور پیروکسن‌ها بین 1150 تا 1250درجه سانتی‌گراد و فشار تبلور بین 3 تا 8 کیلوبار تخمین زده می‌شود .این سنگ‌ها در نمودارهای تعیین دسته ماگمایی در دسته آلکالن و در نمودارهای تعیین محیط تکتونوماگمایی در جایگاه بازالتهای کمان قارهای قرار میگیرند. نمودار عنکبوتی عناصر کمیاب که نسبت به گوشته اولیه به‌هنجار شده، غنی‌شدگی عناصر LILE همچون K و Rb و تهی‌شدگی عناصر HFSE همچون Nb و Hf را نشان می‌دهند. غنی‌شدگی از LILE و تهی‌شدگی از HFSE از ویژگی‌های مذاب‌های کمان های آتشفشانی است. همچنین مشابهت الگوی نمودار عنکبوتی این سنگ‌ها با آندزیت‌های بازالتی آند نشانه ماگماتیسم زون‌های فرورانشی است. علاوه بر این، ترکیب شیمیایی پیروکسن‌ها نیز مشابه پیروکسن‌های محیط کمان آتشفشانی است.