بررسی کانی‌ شناسی، رخ‌ داد کانی‌ سازی و شرایط دما- فشار کانسار چند فلزی آق‌ درق، منطقه فلززایی اهر- ارسباران

نویسندگان

1 بوعلی سینا

2 خوارزمی

3 خوارزمی

doi
10.22067/econg.v9i1.44244
چکیده

منطقه فلززایی اهر- ارسباران (زون قره‌داغ) از دیدگاه کانی‌سازی‌های طلا، مس و مولیبدن دارای اهمیت بالایی است که این کانی‌سازی‌ها اغلب هم‌زمان با رخ‌داد ماگماتیسم در محدوده زمانی ائوسن- الیگوسن شکل گرفته است. منطقه آق‌درق در بخش شرقی توده نفوذی شیورداغ (باتولیت اهر)، متشکل از سنگ‌های رسوبی مزوزوئیک و آذرین نیمه عمیق کالک‌آلکالن به سن الیگوسن است. روند اغلب گسل‌ها در این منطقه شمال‌شرق- جنوب‌غرب است. کانی‌سازی‌های آق‌درق در سه بخش چوپانلار، آیران‌گلی و گودال با حضور عناصر مس (±طلا-تنگستن) و کانی‌های کالکوپیریت، مگنتیت، روتیل، اسفالریت، شیلیت و طلای آزاد رخ‌داده است. بافت‌ و ساخت کانی‌سازی شامل رگه- رگه‌چه‌ای، استوک‌ورک، انتشاری، جانشینی و پرکننده فضای خالی است که آن را دگرسانی‌های پتاسیک، فیلیک و آرژیلیک همراهی می‌کنند. طبق شواهد پتروگرافی میان‌بارها، سه نوع میان‌بار شامل میان‌بارهای آبگین دارای فاز هالیت (H2O-NaCl±KCl)، دو فازی آبگین (H2O-NaCl±CaCl2)، و تک‌ فاز مایع و گاز در رگه‌های کوارتز- سولفیدی تشخیص داده شد. طبق شواهد، به نظر می‌رسد سیالات نخستین با شوری 4/31 تا 5/44 درصد معادل نمک طعام و دمای 201 تا C°474 از نفوذی‌های اسیدی تا حدواسط که حاوی کانه‌زایی قلع- تنگستن هستند، از عمق تقریبی 4 کیلومتر سرچشمه گرفته‌اند. پس از آن، با صعود سیالات به عمق کم و اختلاط با آب‌های سطحی، کانه‌زایی چندفلزی غنی از طلا در منطقه رخ‌داده است.